ఓం భూర్ భువస్వహ తత్స వితుర్వరేణ్యం .... భర్గో దేవస్య ధీమహి ధియోయోన: ప్రచోదయాత్!!

Thursday, 31 October 2013

అవసరం


 అద్భుతమైన ఫలితాలు కలగడానికి ఆసక్తి ఒక కారణం. అవసరం అతి ముఖ్య కారణం. ఈ రెండూ ఉన్న ప్రాణి మానవుడు. పరిసరాలను, అవకాశాలను, సమయాన్ని తనకు అనుకూలంగా మలచుకుంటే ప్రతి వ్యక్తీ ఉన్నత స్థాయికి చేరతాడు. దీనికి కావలసిందల్లా కాస్త నిదానం, మరికాస్త ఓపిక. అవసరం మనిషిచేత ఎంత పనైనా చేయిస్తుంది. కష్టాలను భరించేటట్లు చేస్తుంది. సాహసాలను చేయిస్తుంది. వాటి వల్ల కొత్త ఆవిష్కరణలు రూపుదిద్దుకుంటాయి.
చలికాలంలో చన్నీటి స్నానం చేయమంటే జంకుతారు. కానీ కాలుజారి పడి ఒళ్ళంతా బురద అయితే దాన్ని కడుక్కోవడానికి మరో ఆలోచన లేకుండా అంత చలిలోనూ చన్నీటి స్నానం చేయడానికి వెనకాడరు. వడిగా ప్రవహిస్తున్న నదిలో ప్రమాదవశాత్తు పడిపోతే కనిపించిన ఏ గడ్డిపరకనైనా ఆధారంగా చేసుకుని బయటపడటానికి ప్రయత్నిస్తారు ఎలాంటివారైనా. ఆ సమయంలో ఆ గడ్డిపరక తన ప్రాణాలను కాపాడగలుగుతుందా, లేదా అనే ఆలోచన ఉండదు. తనకు ఈతరాదు కదా ఎలా ఒడ్డుకు చేరతానని ఆలోచించరు. ఆ సమయంలో వారి ఆలోచన అంతా ఒక్కటే- ప్రాణం నిలబెట్టుకోవాలి. వీటన్నింటికీ కారణం 'అవసరం'. ఆ అవసరం కలిగిననాడే వెదుకులాట మొదలవుతుంది. అప్పుడే కొత్త ఆవిష్కరణ జరుగుతుంది.

జీవకుడు గౌతమ బుద్ధుడి (పూర్వాశ్రమంలో సిద్ధార్థుడి)కి ఆస్థానవైద్యుడు. అతడు తక్షశిలలో గురువును మెప్పించి వైద్య శాస్త్రాన్ని నేర్చుకున్నాడు. విద్య పూర్తయింది. 'ఈ నగరానికి రెండు మైళ్ల కైవారం (చుట్టూరా)లో ఉన్న మొక్కల్లో మందుకు పనికిరానిది తెచ్చి నాకివ్వు' అని గురువు గురుదక్షిణ కోరాడు. 'అదెంత పని' అనుకుని బయలుదేరాడు జీవకుడు. అలా వెళ్ళినవాడు ప్రతి మొక్కను పరిశోధన చేసి, కొన్ని సంవత్సరాల తరవాత గురువు దగ్గరకు చేరాడు. 'క్షమించండి గురుదేవా! మీరు చెప్పిన పరిధిలో మొక్కలన్నింటినీ పరిశోధించాను. వాటిలో కొత్త కొత్త ఔషధాల విషయంలో ఎన్నో కొత్త విషయాలు తెలిశాయి. అంతే తప్ప వాటిలో మందుగా పనికిరాని మొక్క ఒక్కటీ కనబడలేదు' అని విన్నవించుకున్నాడు. ఆ మాటకా గురువు 'నీకా విషయం తెలియజేయడానికే అలా కోరాను. వాటిన్నింటినీ పరిశోధన చెయ్యమని చెబితే అర్థం చేసుకోవు. ఏ మొక్క ఏ చికిత్సకు పనికివస్తుందో పరిశోధన చేయమంటే 'ఇప్పటివరకూ ఉన్న విజ్ఞానం చాలులే' అని నిర్లక్ష్యం చేయవచ్చు. ఇలాగైతే తప్పనిసరి కాబట్టి, ఎన్నో పరిశోధనలు చేశావు. అది నీ భావి వైద్యవృత్తికి ఎంతగానో ఉపకరిస్తుంది. ఈ రకంగా నా గురుదక్షిణ నాకు చేరింది, వెళ్ళిరా' అని ఆశీర్వదించి పంపాడు.

ఒక అవసరం మనిషికి స్ఫూర్తిగా మారుతుంది. అది అతడి అవసరం తీర్చడమే కాదు, భవిష్యత్తులో ఎందరికో ఉపయోగపడుతుంది. ఒకరి అవసరం కోసం ఏర్పరచుకున్న సౌకర్యం, ఒక ప్రాణాన్ని నిలబెట్టడం కోసం కనిపెట్టిన మందు... ఇలా వ్యక్తిగత అవసరాలు తీర్చుకోవడానికి ఏర్పరచుకున్న సౌకర్యాలు భావితరాల వారికి సమష్టిగా ఉపయోగపడిన దాఖలాలు ఎన్నో...

ఒక బాలుడు ఆటలాడుతుండగా ప్రమాదవశాత్తు రెండు కళ్లూ పోగొట్టుకున్నాడు. ఆ అంధత్వాన్ని అధిగమించి చదువుకోవాలనుకున్నాడు. అనేక ప్రయత్నాలు చేసి చేతి వేళ్లతో తడిమితే అర్థమయ్యే అక్షరాలకు రూపకల్పన చేశాడు. చదువుకుని విద్యావంతుడయ్యాడు. అతడు రూపొందించిన ఆ అక్షరాలు అతడికొక్కడికే కాకుండా లోకంలో ఉన్న అంధులందరికీ ఉపయోగకరంగా మారాయి. అదే బ్రెయిలీ లిపి. ఆ లిపిని సృష్టించిన వాడు లూయీ బ్రెయిల్‌. డాన్‌ బాస్కో అనాథ బాలుడు. ఏ ఆధారం లేకపోవడం వల్ల ఎన్నో బాధలు అనుభవించినవాడు. కష్టనష్టాలకు ఓర్చి జీవితంలో నిలదొక్కుకున్నాడు. ఆయన స్థాపించిన సేవాసంస్థలు నేడు ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఎందరో అనాథ, వీధి బాలలకు ఆశ్రయాన్ని కల్పిస్తున్నాయి. మంచి ఆశయంతో అవసరాలు తీర్చుకోవడంకోసం చేసిన ఆవిష్కరణలు తరవాతి తరాల వారికి ఉపయోగపడినట్లే, స్వార్థ అవసరాల కోసం ఏర్పడిన ఆవిష్కరణలు అనర్థాలకీ దారితీస్తాయి. కాబట్టి 'అవసరం చెడ్డది' అనిపిస్తే దాన్ని తీర్చుకోకపోవడమే మంచిది.
- అయ్యగారి శ్రీనివాసరావు

Wednesday, 30 October 2013

బ్రహ్మసత్యం


  భగవంతుడి అనుగ్రహం పొందాలన్నా, మోక్షం ప్రాప్తించాలన్నా సత్యమే ఆధారం. ఎందుకంటే సత్యమనేది ఒక సద్గుణం మాత్రమే కాదు. అది బ్రహ్మ స్వరూపం. అదొక మహత్తరమైన శక్తి. సత్యమనే మాట పలకడం ఎంత సులభమో సత్యమైన మాటను నిలుపుకోవడం అంత కష్టతరం. భగవంతుడు ఈ మానవ జన్మ ఇచ్చినందుకు జీవనసత్యం తెలుసుకోవాలి, ఆచరించాలి. ఇతరులకు సత్యవాక్పాలనలో ఆదర్శంగా నిలవాలి. పరోపకారమనేది అసలైన జీవన సత్యమని స్థూలంగా ధర్మశాస్త్రాలు చెబుతున్నా, సత్యంతో అనేక ధర్మసూత్రాలు ముడివడి ఉన్నాయి. ఇతరులను పీడించరాదనీ, సకల ప్రాణికోటినీ ప్రేమించాలనీ, స్వార్థ చింతనకు మనసులో తావీయరాదనీ ఉద్బోధిస్తారు. రుజువర్తన, నిజాయతీ, చిత్తశుద్ధితో జీవన ప్రస్థానం కొనసాగించాలనీ, అరిషడ్వర్గాలను దూరంగా ఉంచాలనీ, వీటన్నింటితోను సత్యమనే సద్గుణానికి సాన్నిహిత్యం ఉందనీ ఉపనిషత్తులు, వేదాలు చెబుతున్నాయి.
సత్యాచరణవల్లనే మనమేమిటో మనకు బోధపడుతుంది. తేజోమయ తపం వల్ల యజ్ఞం, సత్యం ఆవిర్భవిస్తున్నాయంటారు. ధర్మాత్ముణ్ని ఆవలితీరానికి చేర్చే నౌక కేవలం సత్యమే. సత్యాసత్యాల మధ్య ఎప్పుడూ యుద్ధం జరుగుతూనే ఉం టుంది. అంతిమ విజయం సత్యానిదే. సోమదేవుడు సత్యాన్ని పాటించి, అసత్యాన్ని అంతం చేస్తాడని వేద కథనం. అసత్యమాడినవారికి దుర్గతులు, సత్యమాడినవారికి సద్గతులు ప్రాప్తిస్తా యంటారు. 'సత్యం వద, ధర్మం చర'- సత్యాన్నే పలకాలనీ, ధర్మాన్నే ఆచరించాలనీ తైత్తరీయోపనిషత్తు చెప్పింది. సత్యపాలనలో అలక్ష్యం, ఏమరుపాటు తగదనీ వివరించింది. సత్యం పలకడమంటే అమృతపానం చేయటం.

తపస్సు చేసేవారికి, బ్రహ్మచర్య దీక్షలో ఉన్నవారికి, సత్యపాలన చేసేవారికే బ్రహ్మలోకం లభ్యమవుతుందని 'ప్రశ్నోపనిషత్తు' చెబుతోంది. సత్యనిష్ఠ మనిషిని శాశ్వతంగా పవిత్రుడిగా చేస్తుంది. దోషరహితుడైన యోగి, జ్యోతిర్మయ స్వరూపమైన పవిత్రమైన ఏ ఆత్మను దర్శిస్తాడో, అదే సత్యమని 'ముండకోపనిషత్తు' వ్యాఖ్యానిస్తోంది.

సృష్టిలోని సమస్త జనులకు సత్యమే శరణమనీ వారి ప్రతిష్ఠకు సత్యమే కారణమనీ, వారి శక్తికి మూలం సత్యమేననీ ఛాందోగ్యోపనిషత్తు ప్రవచిస్తోంది. అరుణ రుషి తన పుత్రుడైన శ్వేతకేతువుతో అష్ట సిద్ధుల్లో మొదటిదైన 'అణిమ'యే యావత్ప్రపంచానికి 'ఆత్మ' అనీ అదే సత్యమనీ, సకల జీవరాశుల మనుగడకు సత్యమే మూలబీజమనీ చెబుతాడు. సత్యపూర్వకంగా ప్రవర్తించినందువల్లనే దేవతలు కీర్తిని ఆర్జించగలిగారనీ, సత్యవాక్కు తప్ప మరేదీ పలకరాదని 'శతపథ బ్రాహ్మణం' బోధిస్తోంది. ఈ అఖిల సృష్టికీ సత్యసాక్షి సూర్య భగవానుడేనని చతుర్వేదాలూ అంగీకరించాయి. మానవుడు అసత్యమాడి చట్టం నుంచి, ధర్మం నుంచి తాత్కాలికంగా తప్పించుకున్నా, కర్మ సాక్షి సూర్య భగవానుడి దృష్టినుంచి మాత్రం తప్పించుకోలేడు. యుగాలు, రుతువులు మారినా సత్యం మాత్రం మారదు. అది నిత్యమైనది. సత్యవాక్పాలకులను సర్వదా విజయం వరిస్తుంది. మానవతా విలువల్ని పెంచుతుంది. భగవదన్వేషణకు ఏకైక మార్గం సత్యమార్గమే.

తపస్సులలో సత్యపాలనను మించింది లేదు. తరచూ మనం స్వార్థపూరితమైన లాభాల కోసమేకాక, అసందర్భంగా, అకారణంగా అబద్ధమాడుతుంటాం. ఇలా అబద్ధాలకు పూనుకోవడం ద్వారా క్రమక్రమంగా భగవంతుడికి దూరమవుతున్నామన్న మాట. ఎందుకంటే సత్యమే పరమాత్మ. అసత్యమాడటమంటే నాస్తికతను ఆహ్వానించడమే. ఎవరికీ హాని జరక్కపోయినా, కాకతాళీయంగా వ్యర్థంగా అబద్ధమాడేస్తుంటాం. అది మన వ్యక్తిత్వాన్నీ, ప్రతిష్ఠనీ దెబ్బ తీసేదే! ఆధ్యాత్మిక సాధన అనే మొక్కకు అబద్ధమే చీడపురుగు. మన పూర్వీకులైన జ్ఞానులు, విద్యావేత్తలు, మహర్షులు, ధర్మవిదులు, వేదమూర్తులు, రాజులు, నేతలు సత్యం కోసం ఎంతటి మహత్తర త్యాగాలు చేశారో సర్వవిదితం.

మితభాషిత్వం సత్యవ్రతాచరణకు ఎంత గానో దోహదపడుతుంది. మౌనవ్రతమూ సత్యదీక్షకెంతో ప్రేరణ కలిగిస్తుంది. మనిషి జీవిత పర్యంతం కాపాడే ఏకైక పవిత్ర ఛత్రం 'సత్యం'! భగవంతుడితో మాట్లాడాలంటే మౌనమొకటే ప్రధాన సాధనం. ఇతరులకు అప్రియమైనదైనా సత్యమే పలకాలని మహాభారత సందేశం. 'బ్రహ్మ సత్యమ'న్న నిత్యసత్య నిర్వచనాన్ని అర్థంచేసుకోగలిగితే మానవ జీవనం నవజీవన- బృందావనమే!
- చిమ్మపూడి శ్రీరామమూర్తి

Tuesday, 29 October 2013

సహజాన్వేషణ


   లోకం మనలను మార్చడానికి ఉంది. మనం లోకాన్ని మార్చడానికి లేం. లోకానికి ఒక ప్రయోజనం ఉంది. లోకానికి ఒక ఉద్దేశం ఉంది. లోకానికి ఒక లక్ష్యం ఉంది.

మనమూ ఒక లక్ష్యం పెట్టుకుని లోకం వైపు సాగితే, అందులో ఉన్న మంచిచెడ్డలు లోకం విచారించి, దారి చూపుతుంది. తన గమ్యంవైపు తాను వెళుతూ వ్యక్తి ప్రయోజనాలు కాపాడటమే లోకం ఉద్దేశం. అదే, లోకేశ్వరుడి అంతరంగం.

లోకంలో ఎందుకు ఇంత బాధ, బీభత్సం, కన్నీళ్లు, ఆవేదనలు ఉన్నాయి? సృష్టిని మరోలా ఒక సుందర స్వప్నంలా తీర్చిదిద్దవచ్చు కదా అని కొందరికి అనిపించవచ్చు. కొందరికి నిజంగా ఈశ్వరుడి మీద కోపం రావచ్చు. అందరినీ, అందరి భావాలను అలవోకగా విని, హాయిగా నవ్వుకుని, తన పని తాను చేసుకుపోయే స్థితప్రజ్ఞుడు దేవుడు.

లోకాన్ని చూసి మనం స్పందించాలి. స్పందించకపోతే మనుషులం కాలేం. ఎంత ఎక్కువగా స్పందిస్తే, అంత తొందరగా ఈశ్వరుడి ప్రయోజనం నెరవేరుతుంది. కదలని రాయిలా ఉండేవాడినీ కదిలించగలడు దేవుడు- తన సృష్టిలోని వ్యక్తీకరణల ద్వారా.

వసంతం వస్తే కూసే కోయిలనెవరైనా ఆపగలరా? శరత్కాలపు చంద్రుణ్ని చూడకుండా కళ్లు మూసుకుని ఉండగలరా? కట్టలు తెంచుకున్న సంతోషాన్ని కనపడనీయకుండా ఆపగలరా? గుండెలు బద్దలయ్యే రోదనను పెదవి అంచున ఒడిసి పట్టగలరా?

మనిషిని అన్నివైపులనుంచి రకరకాల భావాలతో అంతర్ముఖుణ్ని చేసి లోపలికి పంపించే సత్తా ఉండే లోకాన్ని సృష్టించాడు ఈశ్వరుడు. మనం వద్దన్నా, కాదనుకున్నా ఆయన భావాలకు వశమైపోతుంటాం. అది మన అదృష్టం. తనవైపు తీసుకువెళ్ళే గురువులా, భగవంతుడు మన మీద దృష్టిపెడితే ఇంకేం కావాలి?

కష్టమో, నష్టమో జీవితం మనలను కదిలించాలి. లోకం మనలను వివిధ సంఘటనల్లోకి, సమస్యల్లోకి ఈడ్చాలి. అప్పుడే మన సత్తా తెలుస్తుంది. అలజడిలోనే నిజమైన మనిషి బయటపడతాడు. సుఖదుఃఖాల్లోనే మానవత్వం పూర్తిగా వికసిస్తుంది.

సాధన చెయ్యి, సాధన చెయ్యి అని ఎంతమంది చెప్పినా మనం వినం. జీవితం కొట్టిన దెబ్బలకు, లోకం కదులుతున్న తీరుకు తప్పనిసరి పరిస్థితుల్లో ఏదో ఒకటి చెయ్యాలని అనుకుంటాం. ఇదే సహజాన్వేషణ. ఇందులోంచే అన్ని మార్గాలు, అన్ని సాధనలు పుట్టుకొచ్చాయి.

శాస్త్రాలు, గురువులు చెప్పినదానికంటే జీవితం బాగా నేర్పిస్తుంది. జీవితం క్షమించదు. లోకం మరో అవకాశాన్ని ఇవ్వదు. ఇచ్చిన అవకాశాన్ని ఉపయోగించుకోవాలి.

నలుగురితో కలిసి ఉంటూనే, మనలాగ మనం ఉండాలి. అందరితో కలిసి అన్ని విషయాల్లో పాలుపంచుకుంటూనే మన వ్యక్తిత్వాన్ని కాపాడుకోవాలి. కొండలు, కోనలు పట్టకుండా, రంగుదుస్తులు మార్చకుండానే లోతుగా సత్యాన్వేషణ చెయ్యవచ్చు. బతుకు, మరణం రెండూ రెండు సింహాల్లాంటివి. వాటితో సర్కస్‌ చెయ్యాలి. బలైపోకూడదు. రింగ్‌మాస్టర్‌లా అతీతంగా నిలవాలి. అప్పుడే సుఖం, శాంతి. అప్పుడే అందరి కరతాళ ధ్వనులూ వినిపిస్తాయి.

ఎవరిని ఎప్పుడు తన వైపు తిప్పుకోవాలో భగవంతుడికి తెలుసు. లోకంలో మనం జీవించే విధానంలోనే, మన తాత్వికత ఇమిడి ఉంది. చక్కగా జీవిస్తే చాలు. రోగం ఎలా కుదర్చాలో దైవ ధన్వంతరికి బాగా తెలుసు!

ఆధ్యాత్మిక సంపదను లోకంలో ఎక్కడ చూసినా కనిపించే విధంగా అమర్చిపెట్టాడు భగవంతుడు. మనకే కనపడటం లేదు. ఏదో ఒకరోజు బలవంతంగా బల్ల ఎక్కించి, శస్త్రచికిత్సచేసి కంటిచూపును ఇస్తాడు. అప్పుడు చూడక తప్పదు. మూడో కన్ను ప్రాముఖ్యం తెలుసుకోక తప్పదు. ముక్కంటి చేష్టలకు అవగాహన రాక తప్పదు!
- ఆనందసాయి స్వామి 

Monday, 28 October 2013

సాధన... ఓ ఆస్వాదన

    సాధనలో తీవ్రత లేదా తీవ్రమైన సాధన... అంటే ఏమిటి? ఎవరికైతే భగవంతుడిపట్ల తీవ్రమైన అనురక్తి వుంటుందో, పరమపదాన్ని పొందాలనే పరితాపం వుంటుందో వాళ్లు చేసే, చేయవలసిన నిరంతర ప్రయత్నమే తీవ్ర సాధన. ఎంత కష్టమున్నా క్లిష్టతరమైనా సహించి, ప్రేమతో చేసికోరవలసిన క్రియలు, ప్రక్రియలే తీవ్ర సాధన. ఏం, తీవ్రసాధనలు చేయకపోతే భగవంతుడు కనికరించడా... లభించడా? భగవంతుడు భక్త సులభుడంటారే! నిజమే. భగవంతుడు భక్త సులభుడే. అప్రమేయుడైన దైవం ముందు ఏ రకంగానూ అంచనాకైనా అందని అత్యంత అల్పుడు మనిషి. అలాంటి మనిషికి అంతటి అఖిలాండ కోటి బ్రహ్మాండనాయకుడు అందుతున్నాడంటే- అదంతా ఆయన దయ, అనుగ్రహం, అందాలనే సానుభూతి, ప్రేమ కాకపోతే మన నిర్వాకం ఏమీ లేదు. ఏ మాత్రం కాదు. కాకపోతే మనమంటూ ఒకరమున్నామని, ఆయననే కోరుకుంటున్నామని ఆయన దృష్టికి తీసుకురావాలి. దృష్టిలో పడే ప్రయత్నం చేయాలి. అదే సాధన. ఇంకా తీవ్ర పరితాపం, అపరిమితమైన ఆర్తి ఉంటే దానికి కావలసిందే తీవ్రసాధన. పిండి కొద్దీ రొట్టె, ప్రయత్నం కొద్దీ ఫలితం.

సాధన అంటే భగవంతుడి సాన్నిధ్యానికి ప్రయత్నం కాదా? మళ్లీ సాధనలో రకాలుంటాయా? సాధన, తీవ్రసాధన అనే అంతరాలుంటాయా? భగవంతుడు మనసు చూస్తాడు. నిజమే. మనసు ప్రధానం. ఆ మనసులోని ఆర్తి ప్రధానం. అయితే మనసు అంత సులభంగా మనకు కట్టుబడుతుందా, పరమాత్ముని పట్టుకుంటుందా ఆర్తి నింపుకొంటుందా? దాన్ని భగవంతుడివైపు మరల్చాలంటే, అక్కడే, ఆయన పాద కమలాలమీదే స్థిరం చేయాలంటే చిన్న విషయమా? అసలు ఆయన పాదాలవైపు చూడాలంటేనే ఎన్ని జన్మల సుకృతం ఉండాలి! ఆ మనసుకెన్ని సుగుణాలుండాలి! ఎంత స్వచ్ఛత కావాలి?

చిన్న మొత్తం బంగారం ఉందనే ఆచూకీ దొరికితే చాలు, కొండనే కరిగిస్తాం. వ్యర్థాలు తొలగిస్తాం. ముడి బంగారం శుద్ధి చేస్తాం. ఎంతైనా కష్టపడతాం. ఇక సర్వ శ్రేష్ఠుడు, సర్వోన్నత అధికారి, సకల కల్యాణ సంపన్నుడు... భగవంతుడు. ఆయన లభించే మార్గమే ఉండాలిగానీ- ఆ మార్గం ఎంత దుర్గమమైతేనేమి, దుర్లభమైతేనేమి... ప్రయత్నం చేయడం గొప్ప విషయం కాదు. ప్రయత్నించే అవకాశం ఉండటమే గొప్ప. ఆరోగ్యం పొందుతామంటే కాలకూట విషాన్నే మందులా మింగే మనిషికి, భగవంతుడి నామాన్ని తొట్టతొలిసారి స్మరించినది ఆదిగా కైవల్యం పొందేవరకూ అద్వితీయమైన అమందానందం పొందగల అద్భుతమైన అవకాశం ఉన్న ఈ భక్తి మార్గం అందుకుని సాధనం చేయటం ఎంత గొప్పవరం! అదృష్టం! చేద్దాం... సాధన. తీవ్ర సాధన. తీవ్రాతితీవ్ర సాధన. ఎముకలు విరగనీ. కండలు కరగనీ. గుండెలు ఎండనీ. చివరకు పై పొరలన్నీ చిరిగి చితికి జీర్ణమై లోపలి, లోలోపలి ఆత్మజ్యోతి మాత్రం మిగలనీ. వెలగనీ. మనిషికి ఇంకా ఏం కావాలి, ఇంకేం కావాలి?
ఇదంతా- బాధ్యతలు విస్మరించి, కర్తవ్యాలు మరచి, సంసారాన్ని త్యజించి చేయవలసింది కాదు. సంసారంలోనే ఉంటూ, కర్తవ్య పాలన చేస్తూ, అదంతా భగవత్‌ సేవగా భావిస్తూ చేయవలసిన అమృతతుల్య సాధన. ప్రాపంచిక కర్తవ్యాలను పారమార్థిక సేవలుగా భావించేవాడికి సాధన సులభతరమవుతుంది. బాధ మాధుర్యంగా భాసిస్తుంది. అపజయాలు అనంతుడి చిలిపి చేష్టలుగా ముచ్చట కలిగిస్తాయి. నిజానికి సంసారం... ఆధ్యాత్మిక జీవితమనే అసలు జీవితానికి అదనపు పని (పార్ట్‌టైం జాబ్‌) లాంటిది. ఒక చిన్న అభిరుచి (హాబీ) లాంటిది. ఆటవిడుపు లాంటిది. పనిమీద బజారుకు వెళ్తున్న మనతో అమ్మ 'ఎటూ అటే వెళ్తున్నావు కదా? ఇంట్లోకి ఫలానాది తీసుకురా' అని అప్పజెప్పిన కొసరుపని లాంటిది. ప్రాపంచికం అప్రధానం. పారమార్థికమే మనం వచ్చిన అసలు పని. అదే అసలు జీవితం, జీవిత పరమార్థం. దాన్ని సాధించే క్రమంలో తోడు తీసుకున్న చిన్నపాటి వ్యవహారం సంసారం... అంతే. సాధించాలనుకున్న అసలు పదార్థానికి సంసార జీవితం ఓ ఉప ఉత్పత్తి... అంతే!
                                                                          - చక్కిలం విజయలక్ష్మి

Sunday, 27 October 2013

తలలు-తలపులు

   బ్రహ్మ చతుర్ముఖుడు. కుమారస్వామి షణ్ముఖుడు. పురాణ పురుషుల్లో ఇలా ఎక్కువ ముఖాలు కలిగినవారు ఇంకెందరో ఉన్నారు. రావణాసురుడికి పది తలలు. మనిషికి మాత్రం ఒక తలకాయే ఉంటుంది.

మనిషికి బయటకు ఒక ముఖం మాత్రమే కనిపిస్తున్నా, లోపల ఇంకో ముఖం దాగి ఉంటుంది. సందర్భాన్నిబట్టి ఆ ముఖం బయటకు వస్తుంది. ఈ రెండు తలలూ ఎప్పుడోగాని ఏకీభవించవు. అందువల్లే ఒక వ్యక్తిలో రెండు విరుద్ధ భావాలను చూడవచ్చు. ధర్మరాజు వంటి మహాత్ముడు 'అశ్వత్థామ హతః...' అని అరిచాడు. అర్జునుడంతటి వీరుడు కూడా, అస్త్రశస్త్రాలను అవతలపెట్టి నిస్పృహ చెందాడు.

కరుణాపయోనిధి వంటి దాశరథి వాలిని కూలనేశాడు. లోపల దాగిన తల్లే వేదాలు చదివిన దశకంఠుణ్ని సీతాపహరణానికి పురికొల్పింది. ప్రతిమనిషీ ఏదో ఒక సందర్భంలో మానసిక సంఘర్షణకు గురి అవుతాడు. ఒకే వ్యక్తిలో ఉన్న రెండు ముఖాలమధ్య వాదోపవాదాలు చోటుచేసుకుంటాయి. 'ఇలా చేద్దాం!' అంటుంది. ఒక ముఖం. 'వద్దు! అలాకాదు. ఇలా చేస్తే విజయం తథ్యం' అంటుంది రెండో ముఖం. చివరికి ఏదో ఒకదాని వాదం నెగ్గుతుంది. నెగ్గిన వైపే మొగ్గుతాడు మనిషి. ఓటమి సంభవించిందో... 'అప్పుడు వద్దువద్దని ఎంత చెప్పినప్పటికీ నీ వెధవ ముఖం ఒప్పుకొని చావలేదు. ఇప్పుడు అనుభవించు!' అని శాపనార్థాలు పెడుతుంది మంచి సలహా ముందుగా చెప్పిన ముఖం. ఓడిన ముఖం వాడిపోతుంది. దీంతో మానసిక వేదన!

బాధ్యతల నిర్వహణలో రెండు ముఖాలకూ 'ముఖాముఖి' ఘర్షణ తప్పదు. న్యాయమూర్తిగారి ఒక ముఖానికి తెలుస్తుంది బోనులో ఉన్నవాడు నేరస్థుడే అని. కానీ, సాక్ష్యాలు సరిగా లేకపోవడంవల్ల రెండోముఖం అతడు నిర్దోషి అని తీర్పు చెబుతుంది. ఒక తలకు వ్యతిరేకంగా ఇంకో తల తీర్పు! మన జీవితాల్లోనూ ఇటువంటి పరిస్థితులు ఎన్నో తారసపడతాయి. 'ఏ ముఖం పెట్టుకొని మళ్ళా వచ్చావు?'- ఇలాంటి మాటలూ తరచూ మన చెవిలో పడుతుంటాయి. అలాంటి మాటలు అంటే ఎవరి ముఖాలైనా చిన్నపోక తప్పదు.

ధన సంపాదన, నైతిక విలువలు- ఈ రెండూ మనిషికి అవసరమే. అవినీతి మార్గంలో ధన సంపాదన చేసేవాళ్లు నైతిక విలువలకు తిలోదకాలిస్తారు. అన్యాయంగా సంపాదించిన ఆ ధనాన్ని రక్షించుకునే ప్రయత్నంలో ఒక తలకు ఎప్పుడూ నొప్పి వస్తూ ఉంటుంది. పరిమితులు దాటి చేసే అవినీతి పనులవల్ల రెండో తలకు బొప్పి కడుతూ ఉంటుంది. ఇటువంటివాళ్లకు లోలోన ఏ ఘర్షణా ఉండదు. చివరకు మిగిలేది శిరోవేదన మాత్రమే! రెండు ఆలోచనల వరకు ఫరవాలేదు. అంతకంటే ఎక్కువైతే మాత్రం జీవితం గందరగోళమే!

ఒక యువకుడు దక్షిణ దిక్కుగా వడివడిగా నడుస్తున్నాడు. కొంత దూరం పోయి, ఒకచోట ఠక్కున ఆగాడు. ఒక్కక్షణం తలగోక్కొని, గిర్రున వెనక్కి తిరిగి ఉత్తర దిక్కుగా నడక ప్రారంభించాడు. ఒక పెద్దాయన ఈ యువకుని తతంగం అంతా చూస్తూన్నాడు. 'బాబూ! ఎక్కడికి వెళుతున్నావు?' అని అడిగాడు. 'ఒక ముఖ్యమైన పని మీద అవతలి వూరికి వెళుతున్నాను!' అన్నాడు యువకుడు.

'మరి వెనక్కి తిరిగావేం?'
'అక్కడ నా పని కాదేమో అనిపించింది!'
'మరి... బయలుదేరే ముందు బాగోగుల గురించి బాగా ఆలోచించుకో లేదా?'
'చాలాసార్లు నాలో నేను మథన పడ్డాను. చివరికి వెళితేనే బాగుంటుందని బయలుదేరా. కానీ, మధ్యలో అనుమానం వచ్చి వెనక్కి తిరిగా!'

'నాయనా! ప్రారంభించిన పనిని మధ్యలో ఆపేయడం పెద్ద తప్పు. ముందే బాగా ఆలోచించుకొని, ప్రణాళిక సిద్ధం చేసుకొని ప్రయాణం ప్రారంభించాలి. ప్రారంభించడం, ప్రారంభించక పోవడం- అనే రెండింటి గురించి మాత్రమే చర్చించుకొని, ఒకదాన్ని నిర్ణయించుకోవాలి. మూడో ఆలోచనని బుర్రలోకి రానీయకూడదు!'

'అలా అయితే రెండు రకాలెందుకు? ఒకే ఆలోచన చేస్తే ఇంకా మంచిది కదా?'
'మంచీ చెడూ ప్రతిదానికీ ఉంటాయి. ఈ రెంటిలో మనం మంచినే ఎంచుకోవాలి!' ఆ పెద్ద మనిషి హితబోధతో యువకుడు, తాను అనుకున్నది సాధించే వరకు మనసు మార్చుకోకూడదని నిశ్చయించుకొని మళ్ళా దక్షిణం వైపు తిరిగి పోయాడు! ఈ సలహా చెప్పిన పెద్దాయన చైనా తత్వవేత్త కన్‌ఫ్యూషియస్‌!
                                                            
                                                             - డాక్టర్‌ పులిచెర్ల సాంబశివరావు